Logo Draig Ac Eryr
Lekcja 1
Strona główna
Bibliografia
Słownik
Gramatyka

Lekcja 1
Lekcja 2
Lekcja 3
Lekcja 4
Lekcja 5
Lekcja 6
Lekcja 7
Lekcja 8
Lekcja 9

Wymowa
Ciekawe Strony
Ciekawe Miejsca
Multimedia
Valid HTML 4.01 Transitional
Valid CSS!

Lekcja 1
Pobwr yw Pedr. - Pedr jest piekarzem.
Utożsamianie dwóch rzeczowników.


W tej lekcji dowiesz się, jak utożsamić dwa rzeczowniki w liczbie pojedynczej, czyli jak powiedzieć, że coś lub ktoś jest czymś lub kimś.

Pobwr yw Pedr. - Pedr jest piekarzem.
Pwy yw Pedr? Pobwr yw Pedr. - Kim jest Pedr? Pedr jest piekarzem.
Pwy ydy Pedr? Pobwr ydy Pedr. - Kim jest Pedr? Pedr jest piekarzem.
Ai pobwr ydy Pedr? - Czy Pedr jest piekarzem? Czy to piekarzem jest Pedr?
Pobwr ydy Pedr? - Czy Pedr jest piekarzem? Czy to piekarzem jest Pedr?
Ie. - Tak.
Ie, pobwr ydy Pedr. - Tak, Pedr jest piekarzem.
Ai nyrs yw Pedr? - Czy Pedr jest pielęgniarką? Czy to pielęgniarką jest Pedr?
Nyrs yw Pedr? - Czy Pedr jest pielęgniarką? Czy to pielęgniarką jest Pedr?
Nage. - Nie.
Nage, nid nyrs yw Pedr. - Nie, Pedr nie jest pielęgniarką.
Nage, dim nyrs yw Pedr. - Nie, Pedr nie jest pielęgniarką.
Nyrs ydy Pedr ddim. - Pedr nie jest pielęgniarką.
Dim nyrs ydy Pedr. - Pedr nie jest pielęgniarką.
Pedr ydy pobwr. - To Pedr jest piekarzem.
Pwy yw pobwr? Pedr yw pobwr. - Kto jest piekarzem? Pedr jest piekarzem.
Ai Pedr ydy pobwr? - Czy to Pedr jest piekarzem?
Pedr ydy pobwr? - Czy to Pedr jest piekarzem?
Ie, Pedr ydy pobwr. - Tak, to Pedr jest piekarzem.
Ai Nora yw pobwr? - Czy to Nora jest piekarzem?
Nora yw pobwr? - To Nora jest piekarzem?
Nage, Nora yw pobwr ddim. - Nie, to nie Nora jest piekarzem.
Nage, dim Nora ydy pobwr. - Nie, to nie Nora jest piekarzem.
Nid Nora yw pobwr. - To nie Nora jest piekarzem.

1.1 Jest po walijsku
Słowo jest, służące do łączenia rzeczowników w zdaniach tego typu po walijsku może mieć dwie postaci: yw albo ydy. Są one, poza paroma wyjątkami, całkowicie wymienne i można powiedzieć:
Pwy yw Pedr? Pobwr yw Pedr. - Kim jest Pedr? Pedr jest piekarzem.
albo
Pwy ydy Pedr? Pobwr ydy Pedr. - Kim jest Pedr? Pedr jest piekarzem.
Oczywiście, jak widać na powyższych przykładach, jeśli w pytaniu jest yw, to w odpowiedzi też będzie yw a nie ydy. Jakaś konsekwencja musi być.
Oprócz tych dwu form spotkać można jeszcze dwie: ydyw oraz ydi. Pierwsza jest starsza, pojawia się w Biblii i powstała przez dodanie do yw przedrostka yd. To od niej pochodzi zarówno ydy jak i ydi, nowoczesny, kolokwialny wariant ydy, różniący się od niego tylko pisownią (wymowa jest prawie taka sama).
1.2 Kolejność wyrazów w zdaniu walijskim
Naturalna kolejność wyrazów w zdaniu walijskim to: orzeczenie - podmiot - cała reszta. Orzeczeniem jest czasownik, podmiotem - najczęściej rzeczownik lub jakieś inna część mowy go zastępująca, np. zaimek lub liczebnik. Dlategoteż można powiedzieć o kolejności: czasownik - rzeczownik - inne części mowy. W polskim czy angielskim jest odwrotnie: pierwszy jest podmiot, a za nim stawia się orzeczenie. Tłumacząc na walijski trzeba więc tę kolejność odwrócić i z polskiego: Pedr jest... lub angielskiego Pedr is... wyjdzie nam walijskie Ydy Pedr.
W zdaniu: Ai Nora yw pobwr orzeczeniem jest zatem yw, a podmiotem pobwr, a nie Nora! Nie można przetłumaczyć tego zdania jako: Czy to piekarzem jest Nora?, bo słowem występującym po orzeczeniu jest pobwr, piekarz i to on jest podmiotem zdania.
1.3 Najważniejsze miejsce w zdaniu i akcent zdaniowy
W zdaniu walijskim najważniejsze miejsce to początek. Pierwszy wyraz jest najważniejszy, najbardziej wyróżniony, i to nań pada akcent zdaniowy. Zwykle jest to czasownik, ale gdy mówiący chce podkreślić jakieś słowo, to umieszcza je na samym początku, nawet przed czasownikiem. Taka sytuacja zachodzi w zdaniach utożsamiających. Walijczyk chcący powiedzieć, że Pedr jest piekarzem, podkreśla słowo piekarz, stawiając je na początek zdania, gdyż w ten sposób mówi, że Pedr jest piekarzem, a nie pielęgniarką, doktorem, czy też aktorem. Po polsku można to wyrazić dosłownie dodając to:
Pobwr yw Pedr. - To piekarzem jest Pedr.
Podobnie:
Pedr ydy pobwr. - To Pedr jest piekarzem.
Ai nyrs yw Pedr? - Czy Pedr jest pielęgniarką? Czy to pielęgniarką jest Pedr?
Nid Nora yw pobwr. - To nie Nora jest piekarzem.
1.4 Pytanie weryfikacyjne, tak czy nie
Pytanie weryfikacyjne jest to takie pytanie, które jest zadawane w chwili, gdy pytający chce się dowiedzieć, czy jakaś informacja jest prawdziwa albo fałszywa. Odpowiedzią na nie jest tak lub nie. W polskim tworzy się je przez postawienie przed zdaniem czy, w walijskim jest to ai:
Pobwr ydi Pedr - Pedr jest piekarzem.
Ai pobwr ydy Pedr? - Czy Pedr jest piekarzem?
Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że ai nie występuje przed czasownikami.
W mowie potocznej jednak to ai się opuszcza, więc można zapytać:
Nora yw pobwr? - To Nora jest piekarzem?
zamiast pełnego
Ai Nora yw pobwr? - Czy to Nora jest piekarzem?
Odpowiedzią pozytywną jest w czasie teraźniejszym ie, tak, a negatywną - nage, nie. W innych czasach stosuje się inne odpowiedzi, będzie o tym później.
1.5 Pytanie o osobę, kto?
Walijskim odpowiednikiem zaimka pytajnego kto? jest pwy:
Pwy yw pobwr? - Kto jest piekarzem?
Pwy yw Pedr? - Kim jest Pedr?
Jak widać, w zależności od kontekstu zmienia się tłumaczenie pwy na polski. Jest to spowodowane inną konstrukcją w polszczyźnie: u nas w zdaniach tożsamościowych dominującą rolę pełni narzędnik, a nie mianownik, jak w walijskim.
1.6 Zdania zaprzeczone
Literackim i formalnym sposobem wyrażenia zaprzeczenia jest użycie nid przed zdaniem:
Nora yw pobwr. - To Nora jest piekarzem.
Nid Nora yw pobwr. - To nie Nora jest piekarzem.
Swoistym podkreśleniem zaprzeczenia jest użycie słowa dim, które postawione za podmiotem osłabia się do ddim. Dim w tym kontekście można przetłumaczyć jako wcale:
Nyrs ydy Pedr - Pedr jest pielęgniarką.
Nid nyrs ydy Pedr ddim. - Pedr wcale nie jest pielęgniarką.
Zwykle opuszcza się początkowe nid, więc powyższą konstrukcję można spotkać bardzo rzadko, a zamiast tego słyszy się po prostu:
Nyrs ydy Pedr ddim. - Pedr nie jest pielęgniarką.
Ostatnim sposobem zaprzeczenia jest umieszczenie dim na początku zdania. W takim położeniu przetłumaczyłbym to jako żaden/żadna/żadne:
Dim nyrs ydy Pedr. - Pedr nie jest żadną pielęgniarką.

→Lekcja 2