Logo Draig Ac Eryr
Lekcja 2
Strona główna
Bibliografia
Słownik
Gramatyka

Lekcja 1
Lekcja 2
Lekcja 3
Lekcja 4
Lekcja 5
Lekcja 6
Lekcja 7
Lekcja 8
Lekcja 9

Ciekawe Strony
Ciekawe Miejsca
Multimedia

←Lekcja 1

Lekcja 2
Gwŷr yw Pedr ac Aneirin. - Pedr i Aneirin są mężczyznami.
Utożsamianie dwóch rzeczowników w liczbie mnogiej.


W tej lekcji dowiesz się, jak utożsamić dwa rzeczowniki w liczbie mnogiej, czyli jak powiedzieć, że coś lub ktoś jest czymś lub kimś.

Gŵr yw Pedr. - Pedr jest mężczyzną.
Gŵr yw Aneirin. - Aneirin jest mężczyzną.
Gwŷr yw Pedr ac Aneirin. - Pedr i Aneirin są mężczyznami.
Gwŷr yw Aneirin a Phedr. - Aneirin i Pedr są mężczyznami.
Gwraig yw Nora. - Nora jest kobietą.
Gwraig yw Catrin. - Catrin jest kobietą.
Gwragedd yw Nora a Chatrin. - Nora i Catrin są kobietami.
Gwragedd yw Catrin a Nora. - Katrin i Nora są kobietami.
Anifail yw ci. - Pies jest zwierzęciem.
Anifeiliad yw cŵn. - Psy są zwierzętami.
Ai anifeiliad yw cŵn? - Czy psy są zwierzętami?
Ie. - Tak.
Adar yw cŵn? - Psy są ptakami?
Nage. Dim adar yw cŵn. - Nie, psy nie są ptakami.
Onid anifeiliad yw cŵn? - Czyż psy nie są zwierzętami?
Oni gwŷr yw Pedr ac Aneirin? - Czyż Pedr i Aneirin nie są mężczyznami?
On' gwragedd yw Nora a Chatrin? - Czyż Nora i Catrin nie są kobietami?
Aderyn ydy eryr, on'd ydy? - Orzeł jest ptakiem, nieprawdaż?
Adar ydy eryrod, on'd ydy? Orły są ptakami, nieprawdaż?

2.1 są po walijsku.
W walijskim słowo ma taką samą postać jak słowo jest, tzn. ydy albo yw. Inaczej jest, gdy występuje po nim zaimek oni; będzie o tym w czwartej lekcji.
2.2 Spójnik i
Spójnik i, służący do łączenia (spojenia) wyrazów ma w walijskim dwie formy: a oraz ac. Pierwsza występuje przed spółgłoskami, a druga przed samogłoskami. Na przykład:
Pedr ac Aneirin. (A jest samogłoską), ale:
Catrin a Nora. (N jest spółgłoską).
Dodatkowo, jeżeli następujący wyraz zaczyna się od c, p lub t, to spółgłoski te zostają wzmocnione do odpowiednio: ch, ph i th.
Aneirin a Phedr (Pedr - Phedr)
Nora a Chatrin (Catrin - Chatrin)
Owain a Thomos (Tomos - Thomos)
2.3 Liczba mnoga rzeczowników
Jak widać na przedstawionych powyżej zdaniach, w walijskim nie ma regularnej liczby mnogiej rzeczowników. Jest kilka głównych wzorców tworzenia liczby mnogiej, jednak do wyczucia, który rzeczownik należy do którego wzorca potrzeba dużo doświadczenia językowego, więc na początku nie ma wyjścia i trzeba się uczyć wszystkiego na pamięć. Taki stan rzeczy w walijskim nie jest niczym niespotykanym. Popatrzmy na polski i wytłumaczmy cudzoziemcowi dlaczego jest pies, ale psy albo dlaczego mówi się raz anieli, raz aniołowie a kiedy indziej anioły...
A owe najpopularniejsze sposoby tworzenia liczby mnogiej to:
a. wymiana samogłoski rdzennej, np. bardd - beirdd, gŵr - gwŷr, castell - cestyll, Cymro - Cymry;
b. dodanie końcówki (jest ich kilka), np. afal - afalau, glin - gliniau, ysgol - ysgolion, eryr - eryrod, creadur - creaduriaid;
c. dodanie końcówki i wymiana samogłoski, np. mab - meibion, gwraig - gwragedd, anifail - anifeiliad, brawd - brodyr;
d. odjęcie końcówki, np. mochyn - moch, rhosyn - rhos;
e. odjęcie końcówki i wymiana samogłoski, np. aderyn - adar, blodeuyn - blodau, plentyn - plant;
f. zamiana końcówek, np. cwningen - cwningod;
g. zamiana końcówek i wymiana samogłoski, np. cerdyn - cardiau;
h. zupełnie nieregularnie, np. ci - cŵn.
2.4 Liczba podwójna
Bardzo rzadko można jeszcze spotkać przykłady liczby podwójnej, wykorzystywanej specjalnie dla par.
2.5 Pytanie zaprzeczone
Najczęściej jest to pytanie retoryczne, w którym chcemy się dowiedzieć, czy coś nie jest prawdą, np.
Czyż psy nie są zwierzętami?
W walijskim używa się do tego onid, skracanego także do oni, on lub on'd. Formy bez d występują przed spółgłoskami.
Onid anifeiliad yw cŵn? - Czyż psy nie są zwierzętami?
On'd anifeiliad yw cŵn? - Czyż psy nie są zwierzętami?
On' gwragedd yw Nora a Chatrin? - Czyż Nora i Katrin nie są kobietami?
2.6 Nieprawdaż, odsłona pierwsza.
Wyraz nieprawdaż stawia się na końcu zdania, aby zachęcić słuchacza do wyrażenia swej opinii. W walijskim używa się do tego celu dwu wyrazów. Pierwszym jest to samo onid (skracane do ond), które stosuje się do sformułowania pytań zaprzeczonych, drugim jest nag. Różnica między nimi jest taka, że gdy chcemy uzyskać potwierdzenie naszej opinii mówimy onid, a gdy zaprzeczenie - nag:
Aderyn yw eryr, on'd ydy? - Orzeł jest ptakiem, nieprawdaż?
Aderyn yw ci ddim, nag ydy? - Pies nie jest ptakiem, prawda?
Po onid albo nag stawia się ten sam czasownik, który pojawia się w zdaniu głównym. Należy jednak zwrócić uwagę, że po onid i nag nie występuje nigdy yw. Zawsze używa się pełnej formy czasownika, w tym przypadku - ydy.
Jak widać, nie ma uniwersalnego nieprawdaż w walijskim, tak jak w polskim. Podbna konstrukcja istnieje w angielskim i nazywa się to question tag.

→Lekcja 3