Lekcja 3
Cymro yw e. -
On jest Walijczykiem.
Utożsamianie rzeczownika i zaimka osobowego.
W tej lekcji dowiesz się, jak powiedzieć, że ja, ty, on i ona jest czymś lub kimś.
Pwy ydy Pedr? -
Kim jest Pedr?
Cymro yw Pedr. -
Pedr jest Walijczykiem.
Cymro yw e. -
On jest Walijczykiem.
Cymro yw e, on'd ydy? -
On jest Walijczykiem, nieprawdaż?
Pwy ydy Nora? -
Kim jest Nora?
Cymres ydy Nora. -
Nora jest Walijką.
Cymres ydy hi. -
Ona jest Walijką.
Cymres ydy hi, on'd ydy? -
Ona jest Walijką, nieprawdaż?
Cymres yw Nora? -
Nora jest Walijką?
Ie, Cymres yw hi. -
Tak, ona jest Walijką.
Saesnes yw Catrin? -
Catrin jest Angielką?
Nage, Saesnes yw hi ddim. -
Nie, ona nie jest Angielką.
On' Sais yw Pedr? -
Czyż Pedr nie jest Anglikiem?
Nage, dim Sais yw e. -
Nie, on nie jest Anglikiem.
Pedr yw Cymro hefyd. -
Pedr też jest Walijczykiem.
Pwy wyt ti? -
Kim jesteś?
Pwyl ydw i. -
Jestem Polakiem.
On' Sais wyt ti? -
Czyż nie jesteś Anglikiem?
Dim Sais ydw i. -
Nie jestem Anglikiem.
Pwyl ydw i ddim. -
Nie jestem Polakiem.
Nid Cymro wyf i. -
Nie jestem Walijczykiem.
Albanŵr ydw i, on'd ydw? -
Jestem Szkotem, nieprawdaż?
Pwyles ydw i ddim, nag ydw? -
Nie jestem Polką, prawda?
Ai Cymro wyt ti? -
Czy jesteś Walijczykiem?
Ti yw Pwyl, on'd ydy? -
To ty jesteś Polakiem, nieprawdaż?
Pwyl wyt ti, ond ydwyt? -
Jesteś Polakiem, nieprawdaż?
Albanŵr wyt ti ddim, nag ydwyt? -
Nie jesteś Szkotem, prawda?
Ti yw Albanŵr? -
Czy to ty jesteś Szkotem?
Nage, y fi yw Albanŵr ddim. Y fe ydy Albanŵr. -
Nie, ja nie jestem Szkotem. On jest Szkotem.
Ti yw Albanes? -
Czy to ty jesteś Szkotką?
Nage, y fi yw Albanes ddim. Y hi ydy Albanes. -
Nie, ja nie jestem Szkotką. To ona jest Szkotką.
3.1 jestem po walijsku
Jak widać na powyższych przykładach, jestem w walijskim to ydw i. Słowo ydw to skrócona postać dawnego ydwyf, które powstało przez połączenie znanego już nam yd z wyf, właściwym jestem. Samo wyf spotkać można w starszych tekstach. Czasami występuje ono samotnie, a czasami po nim pojawia się i, czyli ja. Tak naprawdę jest to fi, osłabiona forma mi, właściwego ja, ale f w tej pozycji zgłuchło i się go nie wymawia.
Pamiętaj, że podmiot stoi po orzeczeniu, więc dosłownie ydw i to jestem ja.
Pwyl ydw i. - Jestem Polakiem.
Albanes ydw i. - Jestem Szkotką.
3.2 jesteś po walijsku
Jesteś to wyt ti. W starych tekstach pojawia się też forma ydwyt, rozszerzona z wyt o yd. Ti, czyli ty, zasługuje na baczniejszą uwagę. Otóż per ty mówi się tylko do dzieci, zwierząt, bliskich przyjaciół, rodziny i Boga. Do każdego innego człowieka zwraca się per wy. Będzie o tym jeszcze w następnej lekcji.
Saes wyt ti. - Jesteś Anglikiem.
Saesnes wyt ti. - Jesteś Angielką.
3.3 on, ona i ono po walijsku
On to e, dawniej występujący jako ef, a ona to hi. Oprócz tego na on mówi się też fe w Południowej Walii, a o i fo w Północnej.
W walijskim nie ma wyrazu na ono. Najczęściej używana jest gramatyczna osoba, a więc dla rzeczowników męskich e, a dla żeńskich - hi. W przypadku rzeczowników abstrakcyjnych stosuje się hi.
Albanŵr ydy e. - On jest Szkotem.
Pwyles ydy hi. - Ona jest Szkotką.
3.4 Zaimki osobowe na początku zdania - część pierwsza
Na początku zdania, gdy chce się podkreślić ważność słowa, umieszcza się inne formy zaimków osobowych niż podane wyżej. Są to:
y fi (dawniej myfi) - ja,
y ti (dawniej tydi) - ty,
y fe lub y fo (dawniej efe albo efo) - on,
y hi (dawniej hyhi) - ona.
Jak widać, powstały one z dawnych zaimków podwójnych myfi, tydi, efe/efo i hyhi, używanych w tej samej funkcji.
Zatem:
Y fi yw Pwyl - To ja jestem Polakiem. (a nie ktoś inny)
Y ti yw Saesnes - To ty jesteś Angielką. (a nie ktoś inny)
Y fe ydy Albanŵr. - To on jest Szkotem. (a nie ktoś inny)
Y hi ydy Albanes. - To ona jest Szkotką. (a nie ktoś inny)
W zdaniach pytajnych opuszcza się y:
Ti yw Albanes? - Czy to ty jesteś Szkotką?
Fe ydy Pwyl? - Czy to on jest Polakiem?
Zauważ, że mimo iż po polsku mówimy: To ja jestem Polakiem, w walijskim jest to bardziej: To ja jest Polak, gdyż podmiotem w zdaniu walijskim jest Pwyl, Polak, a orzeczenie to yw, jest.
3.5 Nieprawdaż, odsłona druga
Napisałem już w poprzedniej lekcji, że po onid i nag stawia się ten sam czasownik, który pojawia się w zdaniu głównym. Zaznaczyłem też, że po onid i nag nie umieszcza się nigdy yw, mimo że może ono występować w zdaniu głównym. Ta sama zasada dotyczy wyt i ydwyt:
Cymro yw e, on'd ydy? -
On jest Walijczykiem, nieprawdaż?
Albanŵr wyt ti ddim, nag ydwyt? -
Nie jesteś Szkotem, prawda?
Raczej nie dotyczy to pierwszej osoby, gdyż i tu i tu pojawia się to samo ydw:
Saesnes ydw i, on'd ydw? -
Jestem Angielką, nieprawdaż?
Jeszcze jedna rzecz: chociaż w zdaniu głównym używa się zaimków osobowych po czasownikach (ydw i, wyt ti, yw e, ydy hi), w zdaniu oznaczającym nieprawdaż nie pojawiają się one:
Albanŵr ydw i, on'd ydw? -
Jestem Szkotem, nieprawdaż?
Albanŵr wyt ti ddim, nag ydwyt? -
Nie jesteś Szkotem, prawda?
Cymro yw e, on'd ydy? -
On jest Walijczykiem, nieprawdaż?
Cymres ydy hi ddim, nag ydy? -
Ona nie jest Walijką, prawda?
3.6 też
Po walijsku też to hefyd. Umieszcza się ten wyraz na końcu zdania, podobnie jak w angielskim:
Pedr yw Cymro hefyd. - Pedr też jest Walijczykiem.








