Logo Draig Ac Eryr
Lekcja 4
Strona główna
Bibliografia
Słownik
Gramatyka

Lekcja 1
Lekcja 2
Lekcja 3
Lekcja 4
Lekcja 5
Lekcja 6
Lekcja 7
Lekcja 8
Lekcja 9

Ciekawe Strony
Ciekawe Miejsca
Multimedia

←Lekcja 3

Lekcja 4
Bechgyn ydy nhw. - Oni są chłopcami.
Utożsamianie rzeczownika i zaimka osobowego w liczbie mnogiej.


W tej lekcji dowiesz się, jak powiedzieć, że my, wy, oni i one są czymś lub kimś.

Bechgyn yw Dai a Thomos. - Dai i Tomos są chłopcami.
Bechgyn yw Tomos a Dai. - Tomos i Dai są chłopcami.
Bechgyn ydyn nhw. - Oni są chłopcami.
Merched yw Mair ac Elen. - Mair i Elen są dziewczynkami.
Merched ydyn nhw. - One są dziewczynkami.
Cymry ydyn nhw? - Czy oni są Walijczykami?
On' Saeson ydyn nhw? - Czyż oni nie są Anglikami?
Saesnesau ydyn nhw, ond ydyn? - One są Angielkami, nieprawdaż?
Cymraesau ydyn nhw ddim, nag ydyn? - One nie są Walijkami, prawda?
Y nhw ydy Almaenesau. - To one są Niemkami.
Ai Gwyddyl ydyn hwy? - Czy oni są Irlandczykami?
Almaenwŷr ydyn ni. - Jesteśmy Niemcami.
Eidalwŷr ydyn ni ddim. - Nie jesteśmy Włochami.
Cymry ydyn ni, ond ydyn? - Jesteśmy Walijczykami, nieprawdaż?
Y ni ydy Eidalesau. - To my jesteśmy Włoszkami.
On'd Eidalwŷr ydyn ni? - Czyż nie jesteśmy Włochami?
Gwyddelod ydych chi. - Jesteście Irlandczykami.
Gwyddelesau ydych chi ddim, nag ydych? - Nie jesteście Irlandkami, prawda?
Y chi ydy Gwyddelod. - To wy jesteście Irlandczykami.
Sais ydych chi? - Czy jesteś Anglikiem?
Saeson ydych chi? - Czy jesteście Anglikami?
Chi ydy Almaenwŷr? - Czy to wy jesteście Niemcami?
Chi ydy Almaenŵr? - Czy to pan jest Niemcem?
Nage, Pwyl ydw i ddim. - Nie, nie jestem Polakiem.
Pwy ydych chi? - Kim jesteś? Kim jesteście?
Albanes ydw i. - Jestem Szkotką.

4.1 jesteśmy po walijsku
Jesteśmy to po walijsku ydyn ni. Ni to my. W starszych tekstach można spotkać pierwotną formę ydym. Jednak n z ni wpłynęło na zakończenie ydym i tak powstało ydyn.
Almaenwŷr ydyn ni. - Jesteśmy Niemcami.
Almaenesau ydyn ni. - Jesteśmy Niemkami.
4.2 jesteście po walijsku
Po walijsku jesteście to ydych chi. Chi oznacza wy i jest uproszczoną formą dawnego chwi.
Jak już wspomniałem w poprzedniej lekcji, per ty można zwrócić się do dzieci, zwierząt, bliskiej rodziny, przyjaciół i Boga. Do wszystkich pozostałych osób, przede wszystkim do nieznajomych ale też i do ludzi stojących wyżej od ciebie w hierarchii społecznej, trzeba zwracać się per wy, czyli używając drugiej osoby liczby mnogiej. Podobnie jest w angielskim. Tam pierwotne ty (tzn. thou) spotyka się głównie w Biblii. Ciekawe, że w polskim nowoczesna maniera zwracania się do wszystkich bez wyjątku per ty przyszła z tłumaczeń filmów angielskich i amerykańskich. To samo angielskie you tłumaczono jako ty albo wy zależnie od sytuacji. Na przykład, gdy bohater rozmawiał z żoną, według tłumacza mówił do niej per ty, a gdy rozmawiał z nim wojskowy - per wy (bo tradycyjnie w Polsce tak mówi się do ludzi w służbach mundurowych). A to było to samo you.
Więc gdy Polacy zobaczyli, że w amerykańskim filmie bohater mówi do swego szefa per ty, zaczęli to naśladować i w ten sposób zwyczaj mówienia do człowieka per wy praktycznie zanikł, zwłaszcza że kojarzył się z komunistyczną nowomową opartą na wschodniosłowiańskich dialektach Polski.
Zatem:
Bachgen wyt ti. - Jesteś chłopcem (do osoby z rodziny).
Bachgen ydych chi. - Jesteś chłopcem (do nieznanego bliżej, obcego chłopca).
Bechgyn ydych chi. - Jesteście chłopcami.
Ydych chi można też przetłumaczyć na pan jest/pani jest:
Pwyl ydych chi. - Pan jest Polakiem. (zwracając się do pana)
Pwyles ydych chi. - Pani jest Polką. (zwracając się do pani)
4.3 oni i one po walijsku
Zarówno oni jak i one są w walijskim opisane jednym wyrazem. Obecnie jest to nhw, lecz starszą postacią jest hwy, czasami też hwynt. (Ciekawa wymowa dla Polaka, nie?). W złożeniu z czasownikiem jest to ydyn nhw. Pamiętaj, że ydyn pojawi się tylko przed nhw, a przed innym podmiotem w liczbie mnogiej będzie to ydy albo yw:
Cymry ydyn nhw. - Oni Walijczykami.
Cymry ydy Dai a Phedr. - Dai i Pedr Walijczykami.
4.4 Zaimki osobowe na początku zdania - część druga
Na początku zdania, gdy chce się podkreślić ważność słowa, stosuje się takie oto formy zaimków osobowych w liczbie mnogiej:
y ni (dawniej nyni) - my,
y chi (dawniej chwychwi) wy/ty,
y nhw (dawniej hwynt-hwy) oni/one.
Jak widać, powstały one z dawnych zaimków podwójnych nyni, chwychwi i hwynt-hwy używanych w tej samej funkcji.
Zatem:
Y ni ydy Eidalesau. - To my jesteśmy Włoszkami.
Y chi ydy Gwyddelod. - To wy jesteście Irlandczykami.
Y nhw ydy Almaenesau. - To one są Niemkami.
W zdaniach pytajnych opuszcza się y:
Chi ydy Almaenwŷr? - Czy to wy jesteście Niemcami?
Chi ydy Almaenŵr? - Czy to pan jest Niemcem?
4.5 Nieprawdaż, odsłona trzecia
Podstawowe zasady wyjaśniłem już w poprzednich lekcjach, więc tu podam tylko przykłady:
Cymry ydyn ni, ond ydyn? - Jesteśmy Walijczykami, nieprawdaż?
Gwyddelesau ydych chi ddim, nag ydych? - Nie jesteście Irlandkami, prawda?
Saesnesau ydyn nhw, ond ydyn? - One są Angielkami, nieprawdaż?
4.6 jestem, czas teraźniejszy - tabelka
Poniżej znajduje się tabelka podsumowująca odmianę jestem w walijskim. Przypominam, że w trzeciej osobie yw i ydy są całkowicie zamienne.

ydw i jestem ydyn ni jesteśmy
wyt ti jesteś ydych chi jesteście
pan jest/pani jest
yw e on jest ydyn nhw oni są/one są
yw gŵr mężczyna jest
ydy hi ona jest/ono jest ydy plant dzieci są
ydy gwraig kobieta jest

→Lekcja 5