Logo Draig Ac Eryr
Lekcja 5
Strona główna
Bibliografia
Słownik
Gramatyka

Lekcja 1
Lekcja 2
Lekcja 3
Lekcja 4
Lekcja 5
Lekcja 6
Lekcja 7
Lekcja 8
Lekcja 9

Ciekawe Strony
Ciekawe Miejsca
Multimedia

←Lekcja 4

Lekcja 5
Bechgyn oedden nhw. - Oni byli chłopcami.
Utożsamianie rzeczownika i zaimka osobowego w czasie przeszym niedokonanym.


W tej lekcji dowiesz się, jak powiedzieć, że ktoś był czymś lub kimś.

Meddyg oeddwn i. - Byłem lekarzem.
Llawfeddyg oeddet ti. - Byłeś chirurgiem.
Deintydd oedd e. - On był dentystą.
Nyrs oedd hi. - Ona była pielęgniarką.
Ffisigŷr oedd Rhys. - Rhys był lekarzem.
Meddygon oedden ni. - Byliśmy lekarzami.
Llawfeddygon oeddech chi. - Byliście chirurgami.
Deintydd oeddech chi. - Pan był dentystą.
Nyrsys oedden nhw. - Byłyśmy pielęgniarkami.
Ffisigwŷr oedd Rhys a Rhodri. - Rhys i Rhodri byli lekarzami.
Athro oeddwn i ddim. - Nie byłem nauczycielem.
Myfyriŵr oeddet ti ddim. - Nie byłeś studentem.
Disgybl oedd e ddim. - On nie był uczniem.
Athrawes oedd hi ddim. - Ona nie była nauczycielką.
Gwyddonydd oedd Rhys ddim. - Rhys nie był naukowcem.
Athrawon oedden ni ddim. - Nie byliśmy nauczycielami.
Myfyriwŷr oeddech chi ddim. - Nie byliście studentami.
Disgybl oeddech chi ddim. - Pan nie był uczniem.
Athrawesau oedden nhw ddim - One nie były nauczycielkami.
Gwyddonyddion oedd Rhys a Rhodri ddim. - Rhys i Rhodri nie byli naukowcami.
Pwy oedd Pedr? - Kim był Pedr?
Cogydd oedd e. - On był kucharzem.
Cogydd oedd Pedr? - Czy to kucharzem był Pedr?
Ie. - Tak, był.
Cigydd oedd Pedr? - Czy Pedr był rzeźnikiem?
Nage. - Nie, nie był.
Cogydd oedd e, on'd oedd? - On był kucharzem, nieprawdaż?
Cogyddes oedd hi, on'd oedd? - Ona była kucharką, nieprawdaż?
Cigydd oeddech chi ddim, nag oeddech? - Pan nie był rzeźnikiem, prawda?
Cigyddion oeddech chi ddim, nag oeddech? - Nie byliście rzeźnikami, prawda?
On' garddŵr oeddwn i? - Czyż nie byłem ogrodnikiem?
On' gof oeddet ti? - Czyż nie byłeś kowalem?
On' garddwŷr oedden ni? - Czyż nie byliśmy ogrodnikami?
On' gofaint oeddech chi? - Czyż nie byliście kowalami?

5.1 Czas przeszły niedokonany
Język walijski posiada wiele możliwości powiedzenia, że coś działo się kiedyś. Jedną z nich jest czas przeszły niedokonany. Używa się go, by zaznaczyć, że chodzi o stan lub czynność, która wystąpiła w przeszłości i niekoniecznie została zakończona. Do tego dochodzą uboczne zastosowania, między innymi aby podkreślić to, że czynność trwała jakiś czas albo, że była potencjalna, nie zdarzyła się, ale mogła. To ostatnie jest pierwotnym przeznaczeniem czasu przeszłego niedokonanego, a końcówki są zasadniczo te same, co w trybie przypuszczającym.
5.2 Bycie w przeszłości - tabelka
Rdzeniem czasownika jestem w czasie przeszłym niedokonanym jest oedd-. Do niego dodaje się odpowiednie końcówki:

oeddwn i byłem/byłam oedden ni byliśmy/byłyśmy
oeddet ti byłeś/byłaś oeddech chi byliście/byłyście
pan był/pani była
oedd e on był oedden nhw oni byli/one były
oedd gŵr mężczyna był
oedd hi ona była/ono było oedd plant dzieci były
oedd gwraig kobieta była
5.3 Porównanie czasu teraźniejszego i przeszłego jestem
Układ zdania jest taki sam, jak w przypadku czasu teraźniejszego. Zmienia się oczywiście tylko czasownik:
Meddyg ydw i. - Jestem lekarzem.
Meddyg oeddwn i. - Byłem lekarzem.
Myfyriŵr wyt ti ddim. - Nie jesteś studentem.
Myfyriŵr oeddet ti ddim. - Nie byłeś studentem.
Cigydd ydy Pedr? - Czy Pedr jest rzeźnikiem?
Cigydd oedd Pedr? - Czy Pedr był rzeźnikiem?
On' garddwŷr ydyn ni? - Czyż nie jesteśmy ogrodnikami?
On' garddwŷr oedden ni? - Czyż nie byliśmy ogrodnikami?
Cigyddion ydych chi ddim, nag ydych? - Nie jesteście rzeźnikami, prawda?
Cigyddion oeddech chi ddim, nag oeddech? - Nie byliście rzeźnikami, prawda?
Cogyddes yw hi, on'd ydy? - Ona jest kucharką, nieprawdaż?
Cogyddes oedd hi, on'd oedd? - Ona była kucharką, nieprawdaż?
5.4 Rodzaj rzeczowników
W walijskim istnieją dwa rodzaje rzeczowników: męski i żeński. Naturalnie rzeczowniki oznaczające mężczyzn oraz samców zwierząt są rodzaju męskiego, a rzeczowniki określające kobiety i samice - żeńskiego. Cała reszta dostała rodzaj umownie, więc trzeba na to zwracać uwagę, zwłaszcza, że jak się później okaże, rzeczowniki rodzaju żeńskiego zachowują się trochę inaczej niż męskie w pewnych konstrukcjach...
Z pewnością łatwo było zauważyć, że w przypadku zawodów i narodowości podstawowy rzeczownik oznacza mężczyznę, a dopiero od niego tworzy się ormę żeńską. Żeby to zrobić trzeba albo:
dodać -es (w liczbie mnogiej -esau): Pwyl - Pwyles, cogydd - cogyddes;
dodać -es (w liczbie mnogiej -esau) zmieniając ostatnią samogłoskę rzeczownika męskiego: athro - athrawes, Cymro - Cymres;
zastąpić końcówkę -ŵr (w liczbie mnogiej -wŷr) końcówką -es (w liczbie mnogiej -esau): Albanŵr - Albanes, Almaenŵr - Almaenes.
Sais - Saesnes tworzy się lekko nieregularnie, ale jest to spowodowane innym kształtem słów w języku brytońskim (poprzedniku walijskiego).

→Lekcja 6